CNBC Top News’in aktardigina gore SpaceX, 12 Haziran’daki ilk islem gununden bu yana 500 milyar dolardan fazla piyasa degeri kaybederek Sali gunu aciklayacagi ilk bilancosu oncesi gerilimli bir tablo ciziyor. Bu keskin dusus, kuresel piyasalarda mega teknoloji hisselerine yonelik risk istahini olcerken, ayni zamanda yuksek degerlemeli yapay zeka ve uzay yatirimlarinin surdurulebilirligi acisindan kritik bir gosterge niteligi tasiyor.
Halka Arz Coskusundan Satis Baskisina
Bireysel yatirimcilarin Elon Musk’in roket sirketine ilk firsatta hucum etmesiyle baslayan surec, yerini hizli bir karamsarliga birakti. Ust uste dorduncu haftalik kaybini yasayan hisse senedi, gun ici zirvesinden yuzde 50’den fazla gerilemis durumda. Teknoloji yatirimcilari, Facebook’un 2012’deki halka arzindan bu yana bu kadar yuksek profilli bir arzda boylesine erken bir hayal kirikligi gormemisti.
Facebook’un ilk islem gunu sonrasindaki toplam piyasa degeri yaklasik 100 milyar dolar seviyesindeydi. Bu rakam, SpaceX’in ilk sicramasindan bu yana sildigi degerin yalnizca beste birine denk geliyor. Mevcut durumda 1.4 trilyon dolarlik piyasa degerine sahip olan SpaceX’in bu degerlemesi, geleneksel finansal metriklerle desteklenmiyor. Sirketin Fiyat/Satis orani (sirketin piyasa degerinin yillik gelirine bolunmesiyle hesaplanan degerleme carpani) 70’ler seviyesinde bulunurken, sirket her ceyrek milyarlarca dolar nakit yakiyor ve kasasindaki nakdin neredeyse iki kati borc tasiyor.
Bilanco Oncesi Temel Riskler ve Firsatlar
SpaceX, halka acik bir sirket olarak ilk kazanc raporunu Sali gunu piyasa kapanisindan sonra aciklayacak. Bu bilanco, Tesla’nin artan maliyetler, negatif serbest nakit akisi ve Musk’in Robotaxi hizmetini olceklendirme konusundaki temkinli tonu nedeniyle Wall Street tarafindan elestirilmesinden sadece iki hafta sonra geliyor. Gectigimiz hafta dev teknoloji sirketleri (hyperscalers) ceyreklik guncellemelerini tamamlarken, yatirimcilarin odagi yapay zeka harcamalarina kilitlenmisti.
Sirket uzerindeki en buyuk baski unsurlarindan biri, onumuzdeki gunlerde baslayacak olan kilit acilimi (lock-up) kisitlamalarinin sona ermesi. Bu durum, erken donem yatirimcilara hisselerini satma firsati verecek ve piyasaya yeni hisse arzinin girmesine neden olabilecek.
- New Street Research analisti Ben Harwood, dususun uzun vadeli yatirimcilar icin cazip bir giris noktasi sundugunu belirtiyor. Kurum, halka arz oncesi sirket icin 165 dolar hedef fiyat belirlemisti (Cuma kapanisi: 108,37 dolar). Ayrica Starship roketinin basarisi, sirketin yorungesel yapay zeka islem programini ve karliligi artirma potansiyeli tasiyor.
- S3 Partners verilerine gore aciga satis yapanlar (short sellers) halka arzdan bu yana kagit uzerinde yaklasik 8,3 milyar dolar kar elde etti. Kurumun arastirma baskani Matthew Unterman, bunu bir mega-cap hissesinde halka arz sonrasi ilk bilanco oncesi gorulen en agresif ve en hizli dusus (bearish) yapilanmalarindan biri olarak tanimliyor.
Kuresel Risk Istahi ve Turkiye Piyasalarina Etkisi
SpaceX’in yasadigi bu deger kaybi ve Sali gunku bilancodan cikacak sonuclar, kuresel olcekte “risk-on” (risk alma istahi) veya “risk-off” (riskten kacis) modunu dogrudan etkileyebilecek buyuklukte. Sirketin yapay zeka veri merkezlerini uzaya tasima ve Google, OpenAI, Anthropic gibi devlere rakip olma vizyonu, kuresel teknoloji ralli senaryosunun onemli bir parcasi.
Bilancoda gorulebilecek olasi bir hayal kirikligi veya nakit yakim hizindaki artis, Nasdaq basta olmak uzere kuresel teknoloji hisselerinde satis baskisi yaratabilir. Turkiye piyasalari acisindan bakildiginda, Borsa Istanbul’da (BIST) dogrudan bir uzay teknolojisi carpani olmasa da, kuresel risk istahindaki bozulma genellikle gelismekte olan piyasalardan (EM) yabanci sermaye cikisini tetikleyebilir. Ozellikle BIST icindeki yuksek betali teknoloji hisseleri ve buyume odakli sirketler, ABD pazarindaki bu tur mega-cap sarsintilarindan dolayli olarak negatif etkilenebilir.
Yatirimcilar Neleri Takip Etmeli?
SpaceX’in gelecege yonelik yukselis senaryosu, sirketin yeni nesil roketi Starship’e bagli. Tamamen yeniden kullanilabilir olacak sekilde tasarlanan ve yaklasik 400 fit (121 metre) uzunlugundaki roket, sirketin 13. test ucusunu 24 Temmuz’da Teksas’taki tesislerinden gerceklestirdi. Sirketin baglanti is kolu (Starlink) su anda tek kararli segmenti konumunda. Eger Starship tam yeniden kullanilabilirlik saglayamazsa, sirket firlatma basina daha yuksek maliyetler ve yorungesel yapay zeka islem programi dahil olmak uzere buyuk olcekli projelerde gecikmeler yasayabilecegini belirtiyor.
Yatirimcilarin kisa vadede izleyecegi en somut gelisme, sirketin halka arz izahnamesinde belirttigi uzere Starship’in bu yilin ikinci yarisinda yorungeye faydali yuk tasimaya baslayip baslamayacagi olacak.
Kaynak: Bu analiz, CNBC Top News kaynagindaki haber temel alinarak BorsaAtlas tarafindan Turk yatirimcisi icin yorumlanarak hazirlanmistir.
Sikca Sorulan Sorular
Borsa Atlası Bülteni
Yatırım analizleri ve piyasa gelişmeleri doğrudan mailinde.