Küresel piyasalarda teknoloji hisseleri, yapay zeka (AI) devriminin geleneksel iş modellerini nasıl dönüştüreceğine dair artan endişelerle çalkalanıyor. Hayal kırıklığı yaratan ikinci çeyrek bilançosunun ardından Wall Street’in eleştiri oklarının hedefi haline gelen IBM cephesinde, CEO Arvind Krishna yatırımcıları sakinleştirmek için kritik açıklamalarda bulundu. Krishna, piyasadaki panik havasının aksine, şirket yazılımlarının yalnızca yüzde 2’sinin yapay zeka modelleri tarafından oluşturulan uygulamalarla değiştirilebileceğini savundu.
Wall Street’in Büyüyen ‘Yapay Zeka’ Korkusu
Son birkaç yıldır Wall Street, OpenAI ve Anthropic gibi şirketlerin geliştirdiği yapay zeka teknolojilerinin güçlenmesiyle birlikte geleneksel yazılım hisselerine şüpheyle yaklaşıyor. Bu tedirginlik, fiyatlamalara da sert bir şekilde yansımış durumda. Sadece bu yıl içinde IBM hisseleri yaklaşık yüzde 30 değer kaybederken, geniş tabanlı teknoloji ve yazılım sektörünü izleyen iShares Expanded Tech-Software Sector ETF (IGV) yüzde 17’lik bir düşüş yaşadı.
Özellikle geçtiğimiz Şubat ayında, Anthropic’in Claude Code aracının, genellikle ana bilgisayarlarda (mainframe) bulunan eski nesil Cobol kodlarını modernize edebildiğini duyurması, IBM hisselerinde tek günde yüzde 13’lük bir çöküşe neden olmuştu. Bu durum, yapay zekanın sadece yeni ürünler yaratmakla kalmayıp, trilyonlarca dolarlık eski teknoloji altyapısını da hızla devreden çıkarabileceği korkusunu tetikledi.
Bilanço Şoku: Müşteriler Bütçeyi Nereye Kaydırıyor?
IBM’in açıkladığı ikinci çeyrek sonuçları, teknoloji dünyasındaki sermaye harcamalarındaki (CapEx) yön değişimini net bir şekilde ortaya koydu. Şirketin mevcut nesil z17 ana bilgisayar satışları beklentilerin çok altında kaldı.
| Gelir Kalemi | 1. Çeyrek Gerçekleşme | 2. Çeyrek Gerçekleşme |
|---|---|---|
| Z Ana Bilgisayar (Mainframe) | %48 Büyüme | %42 Düşüş |
| İşlem İşleme Yazılımı | %2 Büyüme | %9 Düşüş |
Finans Direktörü (CFO) Jim Kavanaugh’a göre, müşteriler yapay zeka çipleri için gereken yüksek bellek fiyatları nedeniyle bütçelerini ana bilgisayarlar yerine yapay zeka odaklı sunucu ve veri depolama birimlerine kaydırıyor. IBM için bu tablonun en tehlikeli yanı ise çarpan etkisi: Şirket, ana bilgisayar altyapısından elde ettiği her 1 dolarlık gelire karşılık, 3 dolarlık yazılım geliri elde ediyor. Dolayısıyla donanımdaki yavaşlama, en yüksek kar marjına sahip olan (toplam gelirin %45’i) yazılım birimini doğrudan vuruyor.
CEO Krishna’nın Savunması: “Yapay Zeka Bir İtici Güç”
CNBC’ye konuşan CEO Krishna, risk altında olan yüzde 2’lik kısmın eski ve basit uygulamalar olduğunu belirtti. Örneğin Starbucks’ın, yıllık 2 milyon dolar ödediği 10 yıllık Tririga kiralama yönetimi yazılımını devreden çıkardığını belirten Krishna, bu tarz eski yazılımların risk altında olduğunu kabul etti.
Türk Yatırımcısı ve Küresel Piyasalar İçin Ne İfade Ediyor?
Bu gelişmeler, ABD borsalarında hisse senedi taşıyan veya TEFAS üzerinden yabancı teknoloji fonlarına (AFA, YAY, IPJ vb.) yatırım yapan Türk yatırımcıları için kritik bir temaya işaret ediyor. Piyasalar artık “teknoloji” sektörünü tek bir blok olarak fiyatlamıyor. Sermaye, geleneksel yazılım ve donanım şirketlerinden, yapay zeka altyapısı sağlayan şirketlere doğru hızla rotasyon yapıyor. Bu durum, küresel risk iştahını belirleyen ana unsurlardan biri haline gelmiş durumda.
IBM, 2026 yılı için serbest nakit akışında 1 milyar dolarlık artış hedefini korusa da, bu yılki yazılım geliri büyüme beklentisini çift hanelerden yüzde 6 ila 8 aralığına çekti. Jefferies analistleri, ertelenen anlaşmaların bilançoya yansıdığını görene kadar şirketin hedeflerine tam kredi vermekten kaçındıklarını, ancak hisse için “Al” tavsiyesini koruduklarını belirtti.
Kaynak: Bu analiz, CNBC Tech kaynagindaki haber temel alinarak BorsaAtlas tarafindan Turk yatirimcisi icin yorumlanarak hazirlanmistir.
Borsa Atlası Bülteni
Yatırım analizleri ve piyasa gelişmeleri doğrudan mailinde.