Çinli bellek çipi üreticisi ChangXin Memory Technologies (CXMT), Şanghay borsasındaki tarihi halka arzına günler kala, erişim kısıtlamalarını aşmak isteyen yatırımcıların kripto türev borsalarına akın etmesiyle 425 milyar dolarlık astronomik bir değerlemeye ulaştı. Bu durum, yapay zeka furyasının küresel risk iştahını nasıl şekillendirdiğini gösteriyor.
Geleneksel Piyasalara Kapalı Kapılar, Kriptoda Aralandı
Dünyanın en büyük dördüncü DRAM bellek çipi üreticisi olan CXMT, önümüzdeki pazartesi günü Çin’in teknoloji odaklı STAR piyasasında işlem görmeye başlayacak. Ancak bu piyasaya yabancıların erişimi fiilen kapalı. Dahası, Çinli bireysel yatırımcılar için bile 500.000 yuan hesap bakiyesi ve iki yıllık işlem tecrübesi gibi zorlu şartlar bulunuyor. Geleneksel borsalardaki bu erişim kıtlığı, yatırımcıları alternatif yollar aramaya itti.
Merkeziyetsiz bir kripto türev borsası olan Hyperliquid üzerinde işlem gören CXMT bağlantılı sürekli vadeli işlem sözleşmeleri (perpetual futures), perşembe günü hisse başına 6.35 dolar seviyelerinden alıcı buldu. Hatta fiyatlar kısa süre önce 8.60 dolara kadar tırmanmıştı. Kripto ekosistemi, geleneksel piyasalardaki kısıtlamaları aşarak Asya’nın bu yılki en büyük halka arzı için adeta paralel bir piyasa yarattı.
425 Milyar Dolarlık Sentetik Değerleme
Kripto piyasasındaki bu gayriresmi fiyatlama, CXMT’ye yaklaşık 425 milyar dolar (2.9 trilyon yuan) piyasa değeri biçiyor. Bu rakam gerçekleşirse, çip üreticisi Çin’in ana karasında işlem gören en değerli şirket olan Çin Sanayi ve Ticaret Bankası’nı (ICBC – 2.56 trilyon yuan) geride bırakmış olacak.
Oysa şirketin resmi halka arz fiyatı hisse başına 8.66 yuan (1.28 dolar) olarak belirlenmişti. Bu resmi fiyat, şirkete listeleme anında 579 milyar yuan değer biçiyor ve bu haliyle bile STAR piyasası tarihinin en büyük halka arzı olma özelliğini taşıyor.
| Metrik | Resmi Halka Arz (STAR Market) | Kripto Türev Piyasası (Hyperliquid) |
|---|---|---|
| Hisse Başı Fiyat | $1.28 (8.66 Yuan) | ~$6.35 |
| Şirket Değerlemesi | ~579 Milyar Yuan | ~2.9 Trilyon Yuan ($425 Milyar) |
| Erişilebilirlik | Sadece belirli Çinli yatırımcılar | Küresel (Kripto üzerinden) |
Yapay Zeka Talebi ve Küresel Çip Rallisi
Web3 finans şirketi Injective Labs’in CEO’su Eric Chen’e göre bu devasa prim, şirketin temel değerlemesinden ziyade piyasadaki açlığı ve hissenin nerede açılabileceğine dair bir tahmini yansıtıyor. Chen, “Bu primin bir kısmı sadece tahmin, bir kısmı ise dünyanın doğrudan hisse senedi piyasasında elde edemediği bir pozisyon için ödemeye razı olduğu bedeldir” değerlendirmesinde bulunuyor.
Düzenleyici Baskılar Artıyor
Kripto platformlarının, erişime kapalı varlıklar için gayriresmi fiyat keşif mekanizmalarına dönüşmesi, düzenleyicilerin de dikkatini çekiyor. Singapur Para Otoritesi (MAS), Haziran ayında Hyperliquid’i “Yatırımcı Uyarı Listesi’ne” ekledi. Platform lisanslı olmadığını belirtse de, artan işlem hacimleri ve SpaceX gibi diğer özel şirketler için açılan sözleşmeler, merkeziyetsiz borsaların üzerindeki regülasyon baskısını artırabilir.
Kaynak: Bu analiz, CNBC Tech kaynagindaki haber temel alinarak BorsaAtlas tarafindan Turk yatirimcisi icin yorumlanarak hazirlanmistir.
Borsa Atlası Bülteni
Yatırım analizleri ve piyasa gelişmeleri doğrudan mailinde.